OPEN SITES / SPOREN

Het stedelijk bos 
BRAM TERRYN | THOMAS JACQUES (BE)

Het stedelijk bos onderzoekt de verhouding tussen natuur en stedelijke ruimte en stelt vragen over wat we vandaag nog als ‘natuur’ kunnen beschouwen in een omgeving waar groen steeds vaker gepland is. Heeft de natuur nog een autonome plaats in de stad, of bestaat stedelijk groen enkel bij gratie van menselijke toestemming? De installatie bestaat uit artificiële bomen, opgebouwd uit elementen die normaal gebruikt worden om eigendom af te bakenen en ruimtes af te sluiten. De omheining wordt hier teruggegeven aan het publieke domein en vormt de basis van een artificieel boslandschap. Waar men in een bos vogelgezang verwacht, klinkt een soundtrack van de stad: geluidsopnames uit Ieper brengen stedelijke ruis samen tot een alternatief ecosysteem.

Zo ontstaat een omgeving die tegelijk herkenbaar en vervreemdend aanvoelt. Het stedelijk bos is geen pleidooi of waarschuwing, maar een observatie die uitnodigt om stil te staan bij de manier waarop natuur in de stad wordt vormgegeven, begrensd en beleefd.

Mémoire cousue
FIONA PATERSON (FR)

Drie bomen zijn gehuld in stoffen mantels, waarmee de textielgeschiedenis en de wederopbouw van de stad worden verbonden met een hedendaags gebaar van herinnering, zorg en bescherming van het levende. Door de bomen met stof te bekleden, verbindt het werk het levende landschap van Ieper met zijn lange geschiedenis als centrum van textielproductie en -handel. De stammen worden lichamen, de stof een mantel: een eenvoudig gebaar van bescherming en zorg gericht op het levende. De bomen dragen deze herinnering met terughoudendheid, als getuigen.

Zo wordt de stof een taal van continuïteit, die de economische geschiedenis van Ieper verbindt met haar naoorlogse veerkracht, zonder deze in het verleden op te sluiten.

Mirage
MARIE TOULOTTE (FR)

Een luchtspiegeling is een verschijning op de grens van de werkelijkheid, die echt lijkt maar verdwijnt zodra men dichterbij komt. Mirage is een tweezijdige installatie die verandert naargelang het standpunt van de toeschouwer, waardoor verschillende optische effecten ontstaan en een indruk van beweging, trilling en afwisselende ritmes wordt gewekt. Het werk roept vragen op over de manier waarop we dingen zien en hoe onze waarneming ook kan worden misleid.

Geïnspireerd door het lokale erfgoed en de Vlaamse architectuur creëren de geschilderde motieven geometrische patronen zoals bakstenen. De oude volkeren van het Noorden schreven aan deze tekeningen een bovennatuurlijke kracht toe die werd overgedragen op mensen en dingen, en aangebracht op gevels zouden deze symbolen geluksbrengers zijn.

In de wolken
ROMANO (FR)

Romano presenteert een contemplatief en meeslepend werk dat het publiek uitnodigt om te vertragen, zich te verheffen en op een andere manier naar het landschap te kijken. De wolk gaat een dialoog aan met de natuur, de stenen, het water, de bomen en de herinnering aan het gebied. De ervaring begint op afstand, door het werk in het landschap te observeren, waarna je wordt uitgenodigd om dichterbij te komen en je hoofd in de wolk te steken. Daar bieden ingebouwde ramen uitzicht op de omgeving, terwijl een geluidsinstallatie een fluisterende stem laat horen die vragen stelt aan de natuur, de plek en haar geschiedenis.

Vlakbij de vestingmuren van Ieper krijgt het werk een bijzondere betekenis: waar men vroeger de horizon in de gaten hield, wordt het gebaar van het klimmen vandaag een uitnodiging om te aanschouwen, te voelen en zich te verbinden met het levende. Het werk tracht het landschap niet te verklaren, maar de onzichtbare aanwezigheden ervan te onthullen: de ademhalingen, de sporen, de stiltes en de verborgen herinneringen.

The Dust We Carried
DANI O’DEAN (BE)

Met The Dust We Carried brengt Dani O’Dean (Chloé Dierckx & Sarah Hendrickx) een ode aan de ontelbare vrouwen uit WO I en WO II: moeders, dochters, echtgenotes, arbeidsters en verpleegsters die zorg droegen, wachtten, rouwden en het dagelijks leven draaiende hielden. De vrouwen die tijdens de oorlog massaal het werk van afwezige mannen overnamen, bedekten hun haar met sjaaltjes. In dit werk vormen die sjaaltjes een beweeglijk en ademend monument. Ze zijn gemaakt van kaasdoek, een alledaagse huishoudelijke stof die tijdens de oorlog ook dienst deed als verband voor gewonden of als filter voor gasmaskers.

Het kunstwerk bestaat uit 540 handgemaakte sjaaltjes, een verwijzing naar de meer dan 540.000 namen van vermiste soldaten op de Menenpoort. Samen met bezoekers en bewoners van Ieper werden de sjaaltjes via de cyanotypietechniek bedrukt met handen. De overlappende handafdrukken roepen het beeld op van een beschermend bladerdak, terwijl bezoekers worden uitgenodigd een sjaaltje mee te nemen.

OFF
ELPARO (FR)

Het aan/uit-symbool verschijnt in het landschap als een eenvoudige, directe en universele grafische aanwezigheid. Het werk is rechtstreeks in de begroeiing getekend door het toevoegen van natuurlijk materiaal. Het bewuste contrast tussen dit digitale symbool en de natuurlijke omgeving waarin het is ingepast, creëert een tijdelijk spoor dat op het terrein is achtergelaten. Door zijn digitale oorsprong verwijst het symbool naar de alomtegenwoordigheid van technologie in ons dagelijks leven en de veranderingen die deze teweegbrengt in de manier waarop we de wereld bewonen.

Het werk evolueert in de loop van de tijd onder invloed van het weer en de natuurlijke begroeiing, totdat het geleidelijk verdwijnt en zo een dialoog tot stand brengt tussen verleden, heden en toekomst.

Il était des racines
YANN-MARIE COULOMBEZ (FR)

Il était des racines is een installatie die de relaties tussen ondergrondse netwerken en het landschap op lange termijn onderzoekt. Het werk past in deze overgangsruimte tussen militaire architectuur en het vermogen van het levende om zich te bevrijden van door de mens opgetrokken grenzen. De installatie, vervaardigd uit gevlochten riet, werkt als een langzame, organische infiltratie die verborgen aanwezigheden onthult en een dialoog tot stand brengt tussen de starheid van de menselijke constructie en de continuïteit van natuurlijke processen.

De installatie maakt ons bewust van wat er onopvallend onder de oppervlakte gebeurt: de onzichtbare netwerken die levende wezens met elkaar verbinden, de sporen van de tijd en de langzame veranderingen van het landschap.

Hopscots
ZELI BAUWENS (BE)

Na een bacheloropleiding Textiel en een masteropleiding Beeldhouwkunst aan Luca School of Arts in Gent ontpopte Zeli Bauwens zich tot landschapskunstenaar. Dat verwondert niet als dochter van een tuinman en bloemiste in een tuincentrum in Gistel. De omgeving waarin ze opgroeide vormde de beeldtaal van haar werk, dat zich manifesteert als landschapssculpturen en installaties. Tot op vandaag zijn het Belgische landschap en zijn rijke tuincultuur de bron van haar inspiratie.

‘Hopscots’ is een wandelpad geïnspireerd op de vakjes en vormgeving van een hinkelspel. Het werk nodigt jong en oud uit het pad te betreden en af te wandelen, leidt bezoekers langs een uitgekozen traject en laat hen hun omgeving spelenderwijs ontdekken.